Mùa Xuân
  Thời sự
08-02-2013 06:06:08

Tết ở xóm vạn đò cuối cùng trên sông Hương

PNO - Nằm ở cuối nguồn, nơi hợp lưu của hai con sông Bồ và sông Hương, xóm chài Thủy Phú (xã Hương Vinh, thị xã Hương Trà, Thừa Thiên- Huế) như một “chứng tích” còn sót lại của hàng nghìn hộ dân vạn đò được lên bờ ở Thừa Thiên - Huế. Với họ, ngày xuân, cái tết dường như cũng chông chênh theo con nước bên mạn thuyền.

 Những người ngại Tết

Sau bao cuộc “thiên di”, nhiều cư dân ở các nhánh sông trên địa bàn Thừa Thiên- Huế đã lần lượt được lên bờ tái định cư, duy chỉ còn làng chài Thủy Phú với 20 hộ dân, hơn 100 nhân khẩu vẫn còn “mắc kẹt” trên những chiếc thuyền đã gắn với đời sống thường nhật của họ bao lâu nay.

Cư dân vạn đò Thủy Phú sống trong thiếu thốn, môi trường ô nhiễm

Theo con đường hẹp chỉ lọt một chiếc xe máy dẫn ra xóm chài Thủy Phú, sau những trảng cát cao ngất là hình ảnh những đứa trẻ lem luốc, nheo nhóc đang vô tư chơi đùa bên những chiếc thuyền bạc phếch màu mưa nắng.

Mùa này cá tôm khan hiếm, bà con xóm vạn đò vẫn đang ngồi bó gối. Lại một năm nữa cư dân vạn đò Thủy Phú phải đón Tết trên thuyền.

Ngồi lặng nhìn hồi lâu ra quãng sông trước mạn thuyền, ông Trần Đức (72 tuổi), buồn buồn: “Gia đình tui ở tới nay đã là đời thứ tư, sinh con đẻ cháu cũng trên chiếc đò ni. Hồi trước giải phóng, chỉ có vài hộ đến “định cư” ở đây thôi, giờ đã lên mấy chục hộ rồi. Mình ở đây cứ làm nghề chài lưới, xúc cát thuê, đến mùa mưa bão lại đưa nhau vô đôộng tránh trú”.

Xóm vạn đò Thúy Phú

Ở vào cái tuổi “xưa nay hiếm”, ông Đức đã một thời ngang dọc trên nhánh sông Bồ, sông Hương, xuôi về phá Tam Giang theo đuôi con cá mưu sinh. Trước đây, cha của ông Đức sống là đầm Chuồn (xã Phú An), sau khi lấy vợ, trôi dạt theo con nước kiếm kế mưu sinh rồi “neo” cả gia đình lại ở khoảnh sông này. Ông Đức có 7 người con thì đã có 4 đứa cũng ở nơi xóm vạn chài này. Trong đôi mắt già nua, hiện rõ dấu chân chim, là ngồn ngộn ký ức về những năm tháng chèo chống thuyền đưa cả gia đình chạy trốn bão lũ.

Trận bão làm ông nhớ nhất là vào năm 1985 - trận bão đã đi vào lịch sử với nỗi kinh hoàng của hàng nghìn hộ dân vạn đò ở Thừa Thiên- Huế. Ông Đức nhớ lại: “Đêm đó bão vô, tui cùng vợ với 7 đứa con phải chèo chống thuyền vô bờ để neo cột. Sóng quăng dữ quá, ở quãng sông này có mấy chiếc thuyền bị chìm. Thuyền nhà tui cũng bị lật mui, chìm trong đêm tối.” 7 người con của ông, đứa lớn 17 tuổi, đứa nhỏ còn ẳm ngửa đã may mắn thoát khỏi tay thủy thần!

Ông Trần Đức ước mơ có đêm giao thừa cùng con cháu bên một nồi bánh tét

Vừa đi xúc cát thuê trở về, anh Trần Quốc (31 tuổi), con trai út ông Đức ngồi phệt xuống sàn thuyền, uể oải châm nước mời khách. Hỏi về sinh kế của gia đình, anh tâm sự: “Năm hết Tết đến rồi mà chưa chuẩn bị được chi cả anh à. Cá mú năm này cạn kiệt, thả lừ cũng không được mấy lạng. Ở đây họ đánh bắt bằng xung điện nên cá mỗi ngày mỗi hiếm. Hai vợ chồng cong lưng xúc cát thuê cả ngày cũng chỉ đủ tiền nuôi mấy miệng ăn trong nhà thôi”.

Cái nghèo, cái khó cứ đeo bám mãi cư dân vạn đò Thủy Phú mấy chục năm nay. Khi cá tôm ngày một khan hiếm, bà con thất nghiệp, không có việc làm, đổ lên các chợ làm cửu vạn, đắp đổi qua ngày. Trong mui thuyền chưa đầy chục mét vuông, gia đình anh Quốc phải sống cả 3 thế hệ. Những đứa trẻ vẫn cứ ra đời trong sự nghèo khó, mịt mùng con chữ.

Xóm…điểm chỉ

Trong mấy chục hộ dân vạn đò Thủy Phú, chỉ có được vài hộ may mắn lắm, cha mẹ trầy trật làm ăn, con cái mới biết chữ, đa phần còn lại đều không được đến trường. Những đứa trẻ vạn đò nơi đây sinh ra trên thuyền, lớn lên chút, biết bơi biết lội, đôi tay thuần thục thì đã trở thành những lao động phụ giúp cha mẹ kiếm cá tôm mưu sinh. Vì vậy, giấc mơ đến trường của chúng đành dang dở. Khi chúng tôi về, một cán bộ ở xã Hương Vinh buồn rầu: “Nghĩ cũng xót xa cho bà con vạn đò lắm. Từ người già đến thế hệ thanh niên, khi có việc gì lên xã, giấy tờ ký tá đều phải điểm chỉ (lăn tay), có người hướng dẫn đến tận nơi mới làm được”.

Những đứa trẻ sinh ra trong đói nghèo và mịt mùng con chữ

Không biết chữ, phải lấy dấu tay lăn thay chữ ký đã trở thành một “nét riêng” nơi xóm vạn chài - một “nét riêng” không ai muốn giữ. Chị Nguyễn Thị Ty (40 tuổi), một dân vạn đò nơi đây cho biết: “Không phải bà con nơi đây không ý thức được chuyện học hành quan trọng đối với mấy đứa nhỏ như thế nào, nhưng gia đình khó khăn quá, đành nhắm mắt làm liều chứ biết làm sao. Ngày hai vợ chồng tui vừa bỏ lừ, xúc cát thuê cũng chỉ kiếm được 100-150 nghìn đồng, lấy đâu ra tiền nộp cho con được đến trường”.

Cha mẹ không được đến trường đã đành, những đứa trẻ sinh ra nơi xóm vạn đò cũng không theo đuổi được giấc mơ tìm con chữ. Như gia đình chị Ty có 5 người con, tất thảy đều bỏ học cả. Có đứa gắng lắm cũng chỉ xong bậc tiểu học, rồi đành ở nhà phụ giúp cha mẹ mưu sinh.

Với thu nhập thấp, bấp bênh theo mùa vụ, chuyện đến trường của con em nơi đây là một ước mơ xa vời. 20 chiếc thuyền nằm san sát bờ sông, môi trường sống bị ô nhiễm, bệnh tật đeo dọa.

Chuyện nước sinh hoạt cũng là một vấn đề bức bí của cả trăm con người nơi đây. Ông Cao Thắng- Trưởng thôn Thủy Phú cho biết: “Hơn 100 cư dân ở xóm vạn chài thì có đến 90% không biết chữ, có việc gì liên quan đến giấy tờ đều phải lăn tay cả. Tính ra, toàn xóm có 1 hộ nghèo, 2 hộ cận nghèo, nhưng đó là trên lý thuyết, còn trên thực tế nếu chiếu theo mức thu nhập của bà con thì đều nghèo cả. Cái vòng lẩn quẩn đói nghèo, thất học, môi trường ô nhiễm cứ đeo đẳng mãi không thôi”.

Ước mơ nấu nồi bánh tét đêm 30

Gần nửa thế kỷ, những hộ dân ở xóm vạn chài Thủy Phú nuôi một ước mơ được lên bờ. Trong những năm qua, bằng sự nỗ lực của chính quyền địa phương, các ban ngành ở Thừa Thiên - Huế, hàng nghìn hộ dân vạn đò đã được đưa lên bờ tái định cư, giã biệt cuộc sống trên mạn thuyền, bấp bênh theo từng con nước. Duy chỉ Thủy Phú là xóm vạn chài cuối cùng, ước mong được lên bờ tái định cư là niềm mong mỏi chính đáng của mấy chục hộ dân.

Mong muốn của bà con xóm Thủy Phú là được đón Tết trên bờ

Ông Trần Đức (72 tuổi), người lớn tuổi nhất ở xóm vạn đò tâm sự: “Sống gần hết cả đời người, tui chưa lần mô được nấu nồi bánh tét cùng con cùng cháu. Hy vọng sau này được lên bờ có cái chỗ chui ra chui vô, mình nấu bánh tét để tặng con cháu đêm 30 Tết, được rứa sướng chi bằng nữa chú. Cực khổ thì cũng đã cực rồi, có lên được trên bờ thì thế hệ mai sau mới khá lên được. Bà con cũng lo sợ trong mùa mưa bão, sống trong môi trường ô nhiễm, nhưng chưa biết đi đâu, về đâu khi chỉ biết lấy mạn thuyền làm nhà, vuông lưới là kế mưu sinh”.

Ông Cao Thắng, trưởng thôn Thủy Phú băn khoăn: “Biết là cuộc sống bà con khó khăn, nhưng để lên bờ định cư được là cả một câu chuyện dài”.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Bổn - Chủ tịch UBND xã Hương Vinh cho hay: “Việc đưa bà con ở xóm vạn đò Thủy Phú lên bờ tái định cư là một vấn đề lớn, nằm ngoài năng lực tài chính của xã. Bởi việc tái định cư cần kinh phí từ 2,5 đến 3 tỷ đồng. Trong thời gian qua, chính quyền thị xã Hương Trà cùng các ban ngành đã về khảo sát, làm việc với xã về chủ trương tái định cư cho bà con nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn. Đến nay, vẫn chưa biết khi nào chương trình tái định cư thực hiện được”.

Cùng với tiến trình lịch sử, vạn đò và cư dân vạn đò là một phần của lịch sử ở Huế. Trong những năm qua, tỉnh Thừa Thiên - Huế đã đầu tư trên 260 tỷ đồng xây dựng khu tái định cư cho gần 1.000 hộ dân vạn đò (trong đó có 408 hộ nghèo) sống trên các con sông ở Huế.

Theo đó, tỉnh đã xây dựng 3 khu tái định cư tập trung: khu tái định cư Phú Hậu diện tích 1,12ha xây dựng 8 chung cư 3 tầng với diện tích sàn 11.086m2 , bố trí 208 căn hộ; khu tái định cư Phú Mậu diện tích 11,88ha, bố trí 274 lô đất và 170 nhà liên kế; khu định cư Hương Sơ diện tích 8,35ha, bố trí 336 căn hộ liên kế cùng 5 chung cư bố trí 206 căn hộ.

Thuận Hóa

Thích và chia sẻ chủ đề trên Chia sẻ
Bản in

Bình Luận (0)

Ý kiến bạn đọc

LƯU Ý: PNO sẽ biên tập ý kiến của bạn đọc trước khi xuất bản. PNO hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và có quyền không sử dụng những ý kiến cực đoan không phù hợp. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của bạn đọc.




Chọn mã xác nhận khác.

Các Tin Khác

Xem bài theo ngày  /   / 
Mưa Tết ở California

Mưa Tết ở California

PNO – Cơn mưa Tết đến với thành phố nhỏ êm đềm ở miền bắc California này làm tôi bỗng dưng thấy mình mơ mộng. Mưa làm tháng giêng tinh khôi vẫn còn rộng dài trước mắt thêm phơi phới.

Xem thêm

Cháo lòng bò – đặc sản vùng bảy núi

Cháo lòng bò – đặc sản vùng bảy núi

PNO - Xã Vĩnh Trung thuộc huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang là nơi mà người nông dân nuôi rất nhiều bò phục vụ cho nông nghiệp lẫn

Xem thêm

Ngô Vũ Sâm tăng tốc trong năm 2014

Ngô Vũ Sâm tăng tốc trong năm 2014

PNO - Từ sau bộ phim Reign of Assassins (Kiếm vũ giang hồ) năm 2010, đạo diễn Ngô Vũ Sâm đã tạm ngưng làm phim vì lý do sức khỏe.

Xem thêm

Khai hội vật truyền thống làng Thủ Lễ

Khai hội vật truyền thống làng Thủ Lễ

PNO - Sáng 5/2 (mồng 6 Tết), làng Thủ Lễ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế đã khai hội vật truyền thống, thu hút đông đảo người dân đến xem.

Xem thêm

Khắc phục chứng trào ngược axít

Khắc phục chứng trào ngược axít

PNO - Nồng độ axít cao trong dạ dày thường gây ra do chế độ ăn uống không lành mạnh, nhất là vào dịp Tết- khi sinh hoạt, ăn uống được "thả nổi", nới lỏng

Xem thêm

Endless Love: Phim cho Lễ tình nhân

Endless Love: Phim cho Lễ tình nhân

PNO - Đúng dịp Lễ Valentine 2014, Hãng Universial và CGV Việt Nam sẽ gởi đến khán giả một câu chuyện tình lãng mạn và gay cấn: Endless Love.

Xem thêm

Làm đẹp bằng nguyên liệu trong bếp

Làm đẹp bằng nguyên liệu trong bếp

PNO - Thức đêm, mệt mỏi, ăn nhiều đồ béo... sẽ ít nhiều làm nhan sắc bạn gái "xuống cấp". Hãy xóa quầng thâm dưới mắt, xử lý làn da khô cùng nhiều tình trạng suy yếu khác của da với những liệu pháp

Xem thêm

Khắp nơi lễ hội

Khắp nơi lễ hội

PN - Lễ dâng cúng bánh tét Quốc tổ Hùng Vương, 8g ngày 27 tháng Chạp tại Khu tưởng niệm các vua Hùng - Công viên Lịch sử - Văn hóa Dân tộc (Q.9)

Xem thêm

Gậy ông đập lưng ông

Gậy ông đập lưng ông

PNO - Một tên trộm ở Pháp tự hại mình khi hôn từ biệt nữ nạn nhân và để lại dấu vết DNA trên má của bà.

Xem thêm